KEMAN NEDİR?

En basit tanımı yapacak olursak keman; özel ağaçlardan yapılan, kalından inceye olmak üzere sol, re, la, mi adında dört adet teli bulunan ve arşe ile çalınan bir enstrümandır. Kemanın yapımı çok uzun zorlu ve özel bir süreçten geçer. Bu zorlu süreci yaşayıp, kemanı yapan keman yapımı ustalarına luthier denir. Her luthier kendi yaptığı enstrümanın f deliklerinin içine adını kazır. El yapımı seçeneği olduğu gibi yeni başlayanlar için fabrikasyon seçeneği de olan bu enstrümanın, fabrikasyon keman alanında öne geçmiş bazı markaları var. Yeni başlayanlar için bu markaları bilmek iyi olabilir. Fabrikasyon kemanların da markalarını f deliğinin içine bakıldığında görmek mümkün.

Keman; salyangoz, tuşe, akort burguları, köprü, f delikleri, çenelik, kuyruk, bas balkon, can direği, fixler gibi birçok parçadan oluşur. Başta bahsedilen özel ağaçlar kısmını biraz açalım. Güzel bir ses kutusu oluşturması açısından, yıllanmış ve kurumasını tamamlamış; ancak bir luthier tarafından anlaşılabilecek olan damar yakınlığı, ağacın yapısı gibi birçok kritere bakılarak seçilmiş özel ağaçlar kullanılır. İstenilen tondan tona göre değişen ağaçlar; genellikle ladin, kelebek, gül, abanoz, akça ağaç, ince çizgili çam ağacı gibi türlerden seçilir. Her ağacın sesi etkileyen bir yapısı vardır ve kemanlar buna göre yapılır.
 
Keman, ne kadar iyi olursa olsun kendi kendine ses vermez. Kemandan bir ses alınabilmesi için güzelce reçinelenmiş bir arşeye ihtiyaç vardır. Daha sonra ise; yatay hareket modeliyle tellerden ses titreşimleri çıkartmamız gerekir. Böylece bir sese ulaşabiliriz. Keman arşesi, barok dönemden beri değişerek yenilenmiştir. Yaklaşık son yetmiş yıldır bugün kullandığımız modern arşelerin formları belirlenmiş ve kullanılmaya başlamıştır. Modern arşeler birkaç türe ayrılır. Tahtalarının oyulmalarına göre yuvarlak, altıgen, sekizgen olarak ayrılan arşeler, kişinin kullanımına göre seçilebilir. Arşelerde sesi etkileyecek önemli kısımlardan biri tahtanın kavisi ve kullanılan at kuyruğunun cinsidir. En yaygın olan ve güzel ses ürettiği düşünülen kuyruk cinsi ise moğol erkek atların kuyruğudur. Erkek atların kuyrukları her zaman dişi atlarınkine göre daha beyaz olur. Bu yüzden genelde erkek atların kuyruğu arşe yapımında kullanılır. Yukarıda bahsedilen reçine savını açalım biraz. Reçine, çam ağacının özünden yapılan ve arşeye sürüldüğünde, kuyruktaki boşluk kalan kısımları doldurup arşenin tele iyice girmesini sağlayan bir maddedir. Bu yüzden, arşedeki reçine miktarı azalmış olan kemancıların kemanlarından, cılız ve kalitesiz bir ses çıkar. Buna sebep vermemek için, her gün çalışmamıza başlamadan önce arşemizi 1-2dakika reçinelememiz iyi olabilir.